Een kijkje in de wereld van een leerling die (bijna) niets ziet

vrijdag 14 dec

Bijeenkomst Visio: Wat ervaart een leerling met een visuele beperking bij mij op school?

Visio Onderwijs Rotterdam is op 12 november de plek voor een bijzondere ervaringsbijeenkomst. Visio is in de regio van samenwerkingsverband Koers VO de partner die onderwijs en ondersteuning biedt aan leerlingen die blind of slechtziend zijn. Deze bijeenkomst is door Visio en Koers VO samen georganiseerd. Momenteel worden 30 leerlingen begeleid door de Ambulante Onderwijs Begeleiding van Visio op vo-scholen in onze regio.

Een groep van 15 begeleiders passend onderwijs, ondersteuningscoördinatoren, Koersconsulenten en medewerkers expertisepool kunnen deze middag een kijkje nemen in de wereld van leerlingen die (bijna) niets zien. Na ontvangst met koffie en thee wordt iedereen verzocht om een blinddoek op te doen.

‘Hoe voel je je nu je niets kunt zien, wat doet dat met jou?’

Geblinddoekt

Terwijl iedereen op zijn plek blijft zitten met het hoofd stil en strak vooruit, klinken in de zaal twee mannenstemmen. Ze stellen zich voor en beginnen te vertellen over Visio Onderwijs en Ambulante Onderwijs Begeleiding. Aan de geblinddoekte toehoorders wordt gevraagd of ze aan de hand van hun stemmen kunnen omschrijven hoe zij denken dat de twee mannen eruitzien. Het zijn een beetje gewetensvragen: hoe oud denk je dat we zijn, wie is er ouder, hebben we een snor, heeft iemand een kaal hoofd, hoe zijn we gekleed?
Maar ook: hoe voel je je nu je niets kunt zien, wat doet dat met jou? Iemand roept dat je je onveilig voelt. Een ander zegt dat je niet weet welke houding je moet aannemen, dat je heel stil en geconcentreerd blijft zitten. En dat je schrikt of afgeleid raakt van geluiden die buiten de zaal klinken. Het zijn allemaal dingen waar mensen die slecht zien of blind zijn, dagelijks mee te maken hebben.

‘Wat je denkt te horen is niet altijd wat er in werkelijkheid te zien is’

Aangepast onderwijs

De blinddoeken mogen af. Met eigen ogen zien de aanwezigen Ulco van der Ende, schoolleider Visio Onderwijs Rotterdam, en John Schut, schoolleider AOB Zuid. De voorstelling die in het hoofd is gemaakt, is toch een beetje anders dan de werkelijkheid. Zo blijkt maar weer, wat je denkt te horen is niet altijd wat in werkelijkheid te zien is.
Ulco en John geven een rondleiding door het gebouw van Visio Rotterdam voor een inkijkje hun manier van lesgeven. De aanpassingen in de school vallen over het algemeen mee. Sommige leerlingen hebben een computerscherm waarop de letters uitvergroot kunnen worden, ze hebben een bureaublad dat schuin omhoog gezet kan worden om de tekst dichterbij te kunnen zien, er zijn zogenaamde zichtlijnen in de gangen en lokalen zodat de leerlingen zich beter kunnen oriënteren. En een beperkt aantal leerlingen leert te typen op een speciaal brailletypemachine. Ook aan hun ouders wordt braille geleerd zodat zij de communicatie van school met hun kind kunnen volgen.

Niet in de vingers snijden

De school heeft een speciale keuken om leerlingen te leren koken en omgaan met keukengerei. Waar ouders thuis wellicht voorzichtig zijn om hun kind een mes in handen te geven, wordt dit hier op school juist gestimuleerd. Het is nog nooit voorgekomen dat een leerling in zijn vinger heeft gesneden.
Visio is erop gericht om leerlingen zoveel mogelijk zelfstandig te maken zodat ze mee kunnen doen in de maatschappij.

‘Hersenen hebben moeite om te verwerken wat je ziet’

Cerebrale visusstoornis (CVI)

De rondleiding eindigt in een ruimte waarin de bezoekers zelf ervaren wat het is om een cerebrale visuele inperking te hebben, ook wel een cerebrale visusstoornis genoemd (of CVI). Het is een verzamelnaam voor verschillende aandoeningen die te maken hebben met de manier waarop je hersenen verwerken wat je ziet. Zo kan je bijvoorbeeld moeite hebben met het zien van details in een groter plaatje. Of je overziet juist het grote geheel niet omdat je wordt afgeleid doordat je alleen oog hebt voor alle details. Of je kan de afstand tot een bepaald voorwerp niet goed inschatten, waardoor je bijvoorbeeld problemen hebt in het verkeer omdat je niet goed kan zien hard een auto rijdt terwijl je probeert over te steken.

‘Luister naar een verhaal en probeer alles te onthouden, terwijl je een woordzoeker doet’

Zelf ervaren

In tweetallen gaan de bezoekers langs een aantal voorwerpen waarmee ze verschillende opdrachten moeten doen. ‘Probeer een trapje te betreden terwijl je door de verkeerde kant van een verrekijker kijkt. Kijk in de ‘spiegeldoos’ en volg met een potlood de lijn door het doolhof. Luister naar een verhaal en probeer alles te onthouden, terwijl je een woordzoeker maakt. Lees hardop de kleuren van de woorden geel, blauw, groen, rood die in verschillende kleuren geschreven zijn. En lees daarna de woorden in plaats van de kleuren, wat gaat sneller?’
Het levert grappige momenten op voor diegene die ernaast staat, en wat mindere voor diegene die het ondergaat. Frustratie als iets niet lukt terwijl je zo je best doet. Je krijgt zo een beetje inzicht in wat leerlingen met CVI dagelijks meemaken.
Aan het einde krijgt iedereen een goodiebag met informatie over Visio. En natuurlijk wat leuke hebbedingetjes zoals een kaartje met brailleschrift, een brillendoekje en een slaapmasker. Het was weer een geslaagde middag. We zien uit naar een nieuwe ervaring tijdens andere bijeenkomsten volgend jaar. Kijk hiervoor op onze website, www.koersvo.nl/agenda.

Meer informatie over Visio

 


Lees ook over de Koers VO-ervaringsbijeenkomst i.s.m. Auris: Wat ervaart een leerling met een taalontwikkelingsstoornis (TOS)?